Çift dilli (bilingual) çocuk yetiştirirken dünya genelinde kabul görmüş ve en sık kullanılan temel stratejiler şunlardır:
1. OPOL: (One Person, One Language)
Türkçesi: Bir Kişi, Bir Dil
Mantığı: Bu yöntemde her ebeveyn çocukla sadece kendi seçtiği dilde konuşur.
• Örnek: Anne çocukla sadece İngilizce, Baba sadece Türkçe konuşur.
• Avantajı: Çocuğun dilleri ayırt etmesini kolaylaştırır ve her iki dilin de "sahibi" olan bir figür vardır. En net yöntem olmakla birlikte, şahsi düşünceme göre uygulaması en zor yöntemdir.
2. mL@H (Minority Language at Home): Evde Azınlık Dili
Mantığı: Evin içinde, tüm aile bireyleri toplumda konuşulmayan (baskın olmayan) dili konuşur. Toplum dili (örneğin Türkiye'de Türkçe) dışarıda, okulda veya parkta öğrenilir.
• Örnek: Anne ve Baba evde çocukla tamamen İngilizce konuşur. Kapıdan dışarı çıkıldığında Türkçe konuşulur.
• Avantajı: Genellikle "zayıf" kalma riski olan dile (İngilizce) maksimum maruziyet sağlar. Çocuğun o dili tamamen benimsemesi için çok güçlü bir yöntemdir.
3. T&P (Time and Place) / Contextual Method: Zaman ve Mekan Yöntemi
Mantığı: Dilin kişiye değil, zamana veya mekana bağlı olduğu yöntemdir.
• Örnek - Zaman: Hafta içi Türkçe, hafta sonu İngilizce. Veya "banyo zamanı" sadece İngilizce.
• Örnek - Mekan: Oyun odasında sadece İngilizce, mutfakta Türkçe.
• Avantajı: Sürekli İngilizce konuşmakta zorlanan veya tek ebeveyn olan aileler için daha yönetilebilir, parçalı bir yapı sunar.
Hangisi En İyisidir?
Bilimsel olarak "en iyi" yöntem yoktur, "aileye en uygun ve sürdürülebilir" yöntem vardır. Başarının anahtarı seçilen yöntemde tutarlılık (consistency) ve çocuğun o dildeki ihtiyacını canlı tutmaktır.
Kendi Deneyimim
Şu an iki dili de akıcı şekilde konuşan kızımı yetiştirirken, aile yapımız için en uygun yöntem olan "Time and Place" yöntemini uygulamayı tercih ettim. Her iki dile de hakim olmasını hedeflediğim için, bu strateji doğrultusunda bir program uyguladım. Kızımda büyük başarı sağlayan bu yöntemi, evde çocuğunu çift dilli yetiştirmek isteyen diğer ebeveynler için yazıya döktüm ve "Çift Dilli Çocuk Yetiştirme Programını tasarladım. İngilizce Konuşan Bebek ailemiz, her geçen gün daha da büyüyor ve meyvelerini vermeye çoktan başladı bile.